Yoğun kaşıntı, kapaklarda şişlik ve belirgin sulanma alerjiye daha çok uyar. Batma, yanma ve gözde kum ya da yabancı cisim varmış gibi his ise kuru gözde öne çıkar. Kızarıklık ve sulanma iki durumda da görülebildiği için tek başına tanı koydurmaz.
- 1. Öne Çıkanlar
- 2. Kaşıntı, Batma ve Yanma
- 3. Temas, Mevsim ve Ekran Kullanımı
- 4. Evde Kompres Seçimi
- 5. Muayene ve Test Sonuçları
- 6. Belirti Günlüğü
- 7. Sık Sorulan Sorular
- 7.1. Alerjik göz iltihabı başka birine bulaşır mı?
- 7.2. Kontakt lens takılıyken ağrı ve bulanık görme olursa ne olur?
- 7.3. Polen dışında hangi şeyler göz alerjisini tetikleyebilir?
Belirtiler polen, toz, küf veya hayvan kepeğiyle temasın ardından başlayıp temas sürdükçe artıyorsa alerji olasılığı yükselir. Klima, kuru hava, rüzgâr, uzun süre ekrana bakma, kontakt lens kullanımı veya günün ilerleyen saatleriyle artan yanma ve batma kuru gözle daha çok örtüşür. Alerji ile kuru göz aynı anda bulunabildiğinden belirtilerin ne zaman başladığı, hangi ortamda arttığı ve burun şikâyetlerinin eşlik edip etmediği birlikte değerlendirilir.
Öne Çıkanlar
- Temiz ve serin kompres, alerjiye bağlı kaşıntı ve kapak şişliğinde rahatlama sağlayabilir, aşırı soğuk uygulama göze zarar verebilir.
- Kontakt lensle veya rüzgârda belirginleşen batma ve yanma, kuru göz yönünde ipucu verir, bu koşullar sürerken göz yüzeyini zorlayan kullanımlar azaltılır.
- Sulanmaya burun akıntısı ve hapşırma eşlik ediyorsa alerji olasılığı artar, ancak bu belirtiler kuru gözü tek başına dışlamaz.
- Yanma, kızarıklık ya da kaşıntı kalıcılaşıyor veya kötüleşiyorsa göz muayenesi gerekir.
Kaşıntı, Batma ve Yanma
Alerjide baskın belirti çoğu zaman yoğun kaşıntıdır. Kaşıntıya gözde kızarıklık, göz kapaklarında şişlik ve belirgin sulanma ekleniyorsa alerji ihtimali güçlenir. Polen, toz, küf veya hayvan kepeğiyle temas kesildiğinde belirtilerin hafiflemesi de bu bağlantıyı destekler. Gözleri ovuşturmak kısa süreli rahatlama verse de kaşıntıyı artırabilir, ovuşturma gözdeki histamin salınımını tetikleyebilir.
Kuru gözde batma, yanma ve gözün içinde kum ya da küçük bir parça varmış gibi his öne çıkar. Kızarıklık, ışığa hassasiyet ve bulanık görme de görülebilir. Kontakt lens kullanırken veya rüzgârlı havada bu şikâyetler artabilir. Kuru göz belirtileri günlük işlere odaklanmayı da zorlaştırabilir.

İris, pupil ve kirpiklerin göründüğü insan gözü yakından.
Göz yüzeyi kuruduğunda koruyucu yaşarma gelişebilir, bu nedenle gözlerin sulanması kuru göz olmadığı anlamına gelmez. Sulanmaya yoğun kaşıntı ve burun akıntısı eşlik etmiyorsa, özellikle yanma ve kumlanma hissi de varsa kuru göz olasılığı devam eder.
Belirti kümeleri ilk ayrımda şöyle görünür:
- Yoğun kaşıntı, kapak şişliği ve sulanma: Alerjiyle daha uyumlu
- Batma, yanma, kumlanma ve ışığa hassasiyet: Kuru gözle daha uyumlu
- Kızarıklık, sulanma ve bulanık görme: İki durumda da görülebilen ortak belirtiler
Temas, Mevsim ve Ekran Kullanımı
Mevsimsel alerji çoğunlukla ilkbahar ve sonbaharda belirginleşir. Toz veya küf gibi etkenler ise yıl boyunca şikâyet yaratabilir. Ev temizliği sırasında tozla, nemli alanlarda küfle veya hayvanla temas sonrasında başlayan kaşıntı ve sulanma alerji yönünde ipucu verir. Burun akıntısı ve hapşırma da göz belirtilerine eşlik edebilir, bu belirtilerin kuru gözde bulunmaması alerjiyi tek başına kanıtlamaz.
Klima, kuru hava ve rüzgâr göz yüzeyindeki nemi azaltabilir. Uzun süre ekrana bakmak göz kırpma sıklığını düşürdüğü için yanma ve batmayı artırabilir. Günün ilerleyen saatlerinde artan, sabah daha hafif olan şikâyetler de kuru gözle örtüşür. Kontakt lens takılıyken belirginleşen rahatsızlık aynı yönde ipucu verir.

Yorgun bir adam, ev ofisinde gözlük tutup gözlerini ovalıyor.
Belirtiler belirli bir ortamda başlayıp o ortamdan uzaklaşınca hafifliyorsa tetikleyiciyle ilişki güçlenir. Buna karşılık yalnızca mevsime, kızarıklığa veya sulanmaya bakmak iki durumu birbirinden ayırmaya yetmez. Alerji ve kuru göz birlikte bulunduğunda, polenli bir günde başlayan kaşıntı ve hapşırmaya akşam saatlerinde eklenen yanma, batma ve bulanık görme iki ayrı belirti kümesini gösterebilir.
Evde Kompres Seçimi
Alerjik kaşıntıda kapalı göz kapaklarının üzerine temiz, serin ve aşırı soğuk olmayan kompres rahatlama sağlayabilir. Serinlik kaşıntı ve şişlik hissini azaltabilir. Gözleri ovuşturmak ise kaşıntıyı artırabileceği için kompresin sağladığı rahatlama kısa sürebilir.
Meibomian bezleriyle ilişkili kuru göz sorunlarında ılık kompres kullanılabilir. Ilık kompres, göz kapağındaki yağın akışını kolaylaştırarak gözyaşının yüzeyde daha uzun kalmasına destek olabilir. Kompres göze zarar vermeyecek sıcaklıkta olmalıdır, aşırı sıcak uygulama göz kapağına ve göz yüzeyine zarar verebilir.
Serin kompres alerjiye bağlı kaşıntı ve şişlikte, ılık kompres ise meibomian bezleriyle ilişkili kuru gözde kullanılır. Kızarıklık ve sulanma iki durumda da görülebildiği için yalnızca bu belirtilere bakarak kompres seçmek uygun değildir.
Muayene ve Test Sonuçları
Belirtiler ayrım için yol gösterse de kuru göz tanısı yalnızca şikâyetlere bakılarak kesinleşmez. Göz muayenesi, gözyaşının yüzeyde ne kadar süre kaldığını ve gözyaşı üretiminin yeterli olup olmadığını gösteren testlerle birlikte yapılır. Alerji şüphesinde temasla ilişki, kapakların görünümü, kaşıntı ve eşlik eden burun şikâyetleri değerlendirilir.
Gözyaşı kırılma süresi testi, gözyaşı tabakasının göz yüzeyinde ne kadar dayandığını ölçer. 10 saniyenin altındaki ölçüm, kullanılan ölçüm yöntemi ve diğer muayene bulgularıyla birlikte kuru göz lehine yorumlanır. Schirmer testi ise gözyaşı üretimini 5 dakika boyunca ölçer. İki test farklı özellikleri değerlendirdiği için sonuçlar belirtiler ve göz muayenesiyle birlikte ele alınır.
| Test | Kuru göz lehine değer |
|---|---|
| Gözyaşı kırılma süresi | 10 saniyenin altı |
| Schirmer testi | 5 dakikada ölçüm |
Test sonuçları yanma ve batmanın gözyaşı tabakasındaki sorunla ilişkisini anlamaya yardım eder, alerji değerlendirmesinde ise temas öyküsü ve kaşıntı kümesi öne çıkar. Tek bir belirti ya da ölçüm, iki durumun birlikte bulunmasını ortadan kaldırmaz.

Beyaz önlük giymiş bir kadın optisyen, phoropter kullanıyor.
Yanma, kızarıklık veya kaşıntı kalıcıysa, giderek kötüleşiyorsa ya da alerji mevsimi bittikten sonra da sürüyorsa göz muayenesi gerekir. Belirtiler iki kümeye birden uyuyorsa muayene, alerji ile kuru gözün birlikte bulunup bulunmadığını ve hangi durumun baskın olduğunu netleştirir.
Belirti Günlüğü
Kaşıntı, sulanma ve yanmanın birlikte görülmesi ayrımı bulanıklaştırır, belirtilerin gün içindeki değişimi daha anlamlı bir iz bırakır. Belirti günlüğüne üç gün boyunca saat, ortam ve baskın yakınmayı birlikte yazmak, göz hekiminin değerlendireceği tabloyu somutlaştırır.
Sık Sorulan Sorular
Alerjik göz iltihabı başka birine bulaşır mı?
Alerjik konjonktivit bulaşıcı değildir. Viral ve bakteriyel konjonktivit ise bulaşıcı olabilir, bu yüzden göz belirtilerinin nedeni önem kazanır.
Kontakt lens takılıyken ağrı ve bulanık görme olursa ne olur?
Kontakt lens kullanırken ağrı, belirgin kızarıklık veya bulanık görme gelişmesi lensin çıkarılmasını ve yeniden takılmadan göz doktoruna başvurulmasını gerektirir. Bu belirtiler varken lensi kullanmayı sürdürmek göz yüzeyindeki sorunu artırabilir.
Polen dışında hangi şeyler göz alerjisini tetikleyebilir?
Göz alerjileri toz, küf, hayvan kepeği, makyaj ve bazı lens solüsyonlarıyla da başlayabilir. Bu nedenle belirtilerin ortaya çıktığı ortam ve kullanılan ürünler polen kadar önem taşır.