
Çarpıntı, ritim bozukluğu, kansızlık, tiroit bezinin fazla çalışması, ateş, susuz kalma, yoğun egzersiz, heyecan, uykusuzluk, kafein ve bazı ilaç ya da uyarıcı maddeler nedeniyle ortaya çıkabilir. Kalbin hızlı atması şart değildir, düzensiz atımlar, erken vuruşlar ve belirgin yavaşlama da çarpıntı gibi hissedilebilir. Tekleme, göğüste boşluk, güçlü vurma veya düzensiz atım hissi bu duyumlar arasında yer alır.
- 1. Öne Çıkanlar
- 2. Çarpıntının Nedenleri
- 3. Çarpıntının Hissedilme Biçimleri
- 4. Göğüs Ağrısı ve Nefes Darlığı
- 5. Bayılma ve Belirgin Fenalık
- 6. Soğuk Terleme ve Hızlı Kötüleşme
- 7. Yeni ve Uzayan Çarpıntı
- 8. Çarpıntı Sırasında EKG
- 9. Sağlık Görüşmesi Hazırlığı
- 10. Sık Sorulan Sorular
- 10.1. Yeni bir ilaçtan veya kafeinli içecekten sonra başlayan çarpıntıda ne paylaşılmalı?
- 10.2. Her çarpıntı için kardiyolojiye mi başvurulur?
Çarpıntıyla birlikte göğüs ağrısı, göğüste baskı, şiddetli nefes darlığı, bayılma, bayılacak gibi olma, bilinç kaybı, soğuk terleme, hızla kötüleşen genel durum ya da yeni gelişen ciddi baş dönmesi varsa acil değerlendirme gerekir.
Öne Çıkanlar
- Atak sırasında çekilen EKG, aralıklı çarpıntının ritmini yakalama ve tanı şansını artırma açısından daha yararlıdır.
- Çarpıntı yeni başladıysa, sıklaştıysa veya uzadıysa gecikmeden sağlık kuruluşuna başvurmak gerekir, bilinen kalp hastalığında bu değerlendirme daha da önem kazanır.
- Uzun süren çarpıntı, göğüs ağrısı ya da şiddetli nefes darlığı olmasa bile gecikmeden sağlık kuruluşuna başvurmayı gerektirir, belirtiler ağırlaşırsa acil yardım gerekir.
- Bayılma veya bayılacak gibi olma çarpıntıya eşlik ediyorsa, nedeni ritim bozukluğu, tansiyon düşmesi ya da başka bir durum olabileceği için acil değerlendirme gerekir.
Çarpıntının Nedenleri
Kalpten kaynaklanan nedenlerin başında ritim bozuklukları gelir. Kalbin üst ya da alt bölümlerinden çıkan erken vuruşlar, bir anlık tekleme veya hemen ardından gelen güçlü bir vurma gibi hissedilebilir. Atımların düzensizleşmesi de göğüste çırpınma ya da kalbin yerinden çıkacakmış gibi olması şeklinde algılanabilir. Çarpıntı her zaman kalbin hızlı attığı anlamına gelmez, belirgin yavaşlama da aynı duyuma yol açabilir.
Kalp dışındaki nedenler çoğu zaman başka belirtilerle birlikte görülür. Kansızlıkta halsizlik ve çabuk yorulma, tiroit bezinin fazla çalışmasında terleme ve kilo kaybı, ateşte sıcaklık artışı, susuz kalmada ağız kuruluğu ve baş dönmesi eşlik edebilir. Yoğun egzersizle heyecan kalp hızını geçici olarak yükseltir, uykusuzluk, kafein ve bazı uyarıcı maddeler de benzer etki yapabilir.

Yakın plan, bir hastanın bileğindeki nabzı kontrol eden eller.
Geçici tetikleyici ortadan kalkınca çarpıntı azalabilir. Yeni başlayan, daha sık görülen veya daha uzun süren atımlar ise yalnızca kahveye, strese ya da yorgunluğa bağlanamaz. Bilinen kalp hastalığı olan bir kişide yeni başlayan çarpıntı gecikmeden değerlendirilmelidir.
Çarpıntının Hissedilme Biçimleri
Göğüste hızlı vurma hissi kalbin hızlandığını düşündürebilir, ancak tek başına bunu göstermez. Düzensiz aralıklar, arada oluşan erken vuruşlar ve belirgin yavaşlama da çarpıntı gibi hissedilir. Tekleme çoğu zaman kısa bir boşluk, ardından da güçlü bir vuruş şeklinde fark edilir. Çarpıntının nasıl başladığı, ne kadar sürdüğü ve atımların düzenli olup olmadığı değerlendirmede önem taşır.
Dinlenme sırasında kalp hızı çoğu yetişkinde dakikada 60-100 atımdır. Egzersiz sırasında yükselmesi, uykuda ise düşmesi normal olabilir, bu değişiklikler tek başına hastalık anlamına gelmez. Kalp hızının hangi sırada ölçüldüğü, hissin ne kadar sürdüğü ve atımların düzenli olup olmadığı birlikte ele alınır.
| Durum | Genellikle ne anlatır |
|---|---|
| Dinlenme | Çoğu yetişkinde olağan aralık |
| Egzersiz | Vücudun artan ihtiyacına yanıt |
| Uyku | Dinlenme sırasında beklenen değişim |
Çarpıntının çok korkutucu ya da güçlü hissedilmesi, ritim bozukluğunun ciddiyetini tek başına göstermez. Buna karşılık göğüs ağrısı, nefes darlığı, bayılma veya genel durumda hızlı bozulma eşlik ediyorsa acil değerlendirme gerekir.
Göğüs Ağrısı ve Nefes Darlığı
Çarpıntıyla aynı anda göğüs ağrısı, göğüste baskı veya belirgin rahatsızlık ortaya çıkarsa acil yardım gerekir. Şikâyetin kısa sürmesi bu gerekliliği ortadan kaldırmaz. Göğüs rahatsızlığı nefes darlığı, terleme, bulantı veya belirgin halsizlikle birleştiğinde acil değerlendirme gerekir.
Çarpıntı sırasında nefes almak belirgin biçimde zorlaşıyorsa, özellikle bu durum dinlenirken başlıyor ya da konuşmayı ve yürümeyi güçleştiriyorsa acil servise başvurmak gerekir. Şiddetli nefes darlığı sürerken nedenini evde ayırmaya çalışmak gerekli yardımı geciktirebilir.
Bayılma ve Belirgin Fenalık
Çarpıntı sırasında bayılma, bayılacak gibi olma, bilinç kaybı veya belirgin fenalık hissi varsa acil değerlendirme gerekir. Bayılmanın nedeni ritim bozukluğu, tansiyon düşmesi veya başka bir durum olabilir, kısa sürmesi acil değerlendirme gereğini değiştirmez.
Baş dönmesi ayakta durmayı zorlaştırıyor, gözlerde kararma oluşturuyor veya bilinç kaybına yaklaştırıyorsa acil yardım gerekir. Çarpıntının ardından toparlanma hissi, yaşanan olayın değerlendirilmesi gereğini ortadan kaldırmaz.
Soğuk Terleme ve Hızlı Kötüleşme
Çarpıntıya soğuk terleme, hızla kötüleşen genel durum veya yeni gelişen ciddi baş dönmesi eşlik ediyorsa acil yardım gerekir. Bu belirtiler dakikalar içinde ağırlaşıyorsa belirtilerin geçmesini beklemek yerine acil değerlendirme gerekir. Dengenin bozulması ya da baş dönmesinin çarpıntıyla aynı anda belirginleşmesi de önemlidir.
Yeni ve Uzayan Çarpıntı
Çarpıntı yeni başladıysa, daha sık görülüyorsa veya önceki ataklardan daha uzun sürüyorsa tıbbi değerlendirme geciktirilmemelidir. Belirti acil uyarı işaretleri taşımadığında bile değişen örüntü, ritim sorunu, kansızlık veya tiroit bezinin fazla çalışması gibi nedenlerle ilişkili olabilir. Bilinen kalp hastalığı olan bir kişide yeni çarpıntı da gecikmeden değerlendirilmelidir.

Siyah beyaz fotoğraf, göğsünü tutan bir erkeği rahatsızlık belirtisiyle gösteriyor.
Tekrarlayan ya da günlük yaşamı bozan çarpıntı için tıbbi değerlendirme gerekir. Uzun süren çarpıntıda göğüs ağrısı, şiddetli nefes darlığı, bayılma veya hızla kötüleşme olmasa bile sağlık kuruluşuna başvurmak gerekir, belirtiler ağırlaşırsa acil yardım gerekir.
Çarpıntı Sırasında EKG
Aralıklı çarpıntıda muayene sırasında kalp ritmi normal çıkabilir. Atak anında çekilen EKG, kalbin o sırada hızlı mı, düzensiz mi, erken vuruşlarla mı yoksa yavaşlayarak mı çalıştığını göstermeye yardımcı olur. Çarpıntı kısa sürüyorsa EKG’nin belirtiler devam ederken çekilmesi tanı şansını artırır.
Atak sırasında hissin nasıl başladığı, ne kadar sürdüğü ve hangi belirtilerin eşlik ettiği de değerlendirmeyi kolaylaştırır. Göğüste tekleme, peş peşe hızlı atım, düzensiz vurma veya bir anda gelen güçlü vuruş birbirinden farklı hissedilebilir, bu ayrım EKG bulgusuyla birlikte anlam kazanır.
Çarpıntı sırasında EKG ritmi gösterebilir, bu nedenle atak sürerken sağlık kuruluşuna ulaşmak tanıyı kolaylaştırır. Belirti geçtikten sonra yapılan EKG yine yararlı olabilir, ancak kısa süren ritim değişikliği o sırada görünmeyebilir.

Mavi uniforma giymiş bir hemşire, hastane ortamında sağlık monitörünü inceliyor.
Sağlık Görüşmesi Hazırlığı
Çarpıntının nedeni bazen kalbin kendisinden değil, kansızlık, tiroit hastalığı veya kullanılan uyarıcılardan çıkar. Bu ayrımı kolaylaştıran en somut hazırlık, kullanılan ilaçlar ile takviyelerin adlarını sağlık görüşmesine götürmektir.
Sık Sorulan Sorular
Yeni bir ilaçtan veya kafeinli içecekten sonra başlayan çarpıntıda ne paylaşılmalı?
Kullanılan ürünlerin adları ve miktarları doktora bildirilmelidir. Bu bilgi, çarpıntıyla ürün arasındaki olası bağlantının değerlendirilmesini kolaylaştırır.
Her çarpıntı için kardiyolojiye mi başvurulur?
Her çarpıntı kardiyoloji değerlendirmesi gerektirmeyebilir. Tıbbi değerlendirme, belirtilerin özelliklerine ve eşlik eden durumlara göre uygun başvuru yerini belirler.




