Çocuklarda Karın Ağrısının Sık Nedenleri

Çocuklarda karın ağrısı çoğunlukla mide ve bağırsak enfeksiyonu, kabızlık, solunum yolu enfeksiyonu veya idrar yolu enfeksiyonuyla ilişkilidir. Ağrının yeri, ne kadar sürdüğü ve ateş, kusma, ishal ya da kanama gibi belirtilerin eşlik edip etmediği nedeni ayırt etmeye yardım eder.

Karın ağrısı her zaman bağırsaklardan kaynaklanmaz. Boğaz veya akciğer enfeksiyonu, idrar yolu enfeksiyonu ve kabızlık da ağrıya yol açabilir. Ağrının yer değiştirmesi, aralıklarla gelen şiddetli sancı, belirgin kötüleşme, kusma veya kanama ise daha ciddi bir durumu düşündürür.

Öne Çıkanlar

• Gaz ve dışkı çıkmamasına belirgin karın şişliği ile kusma eklenirse bağırsak tıkanıklığı olasılığı acil yardımı gerektirir.
• İshal devam ederken ağrı aniden değişir veya belirgin biçimde artarsa basit enfeksiyon açıklamasıyla yetinilmez.
• İki aydan uzun süren ve tekrarlayan ağrılar bazı çocuklarda işlevsel bozukluklarla ilişkili olabilir, günlük yaşam etkileniyorsa çocuk doktoru değerlendirmesi gerekir.
• Hekim önerisiyle verilen parasetamol ya da opioid ağrı kesici, değerlendirme geciktirilmediğinde muayene bulgularını çoğunlukla belirgin biçimde maskelemez.

Karın Ağrısının Yaygın Nedenleri

Çocuk acil servislerinde görülen nedenler ve bunlara eşlik edebilen özellikler şöyle ayrılır:

Ağız Kuruluğu Neden Olur? Hangi Hastalıklar?

×

Bu dört grup arasında ayrım yaparken ağrının biçimi ve eşlik eden belirtiler, yalnızca nedenin ne kadar sık olduğundan daha fazla bilgi verir. Akut gastroenteritte ishal, kusma, ateş ve karın krampları sık görülür, ancak ishal hastalığın ilk saatlerinde başlamayabilir. Erken dönemde ağrı belirginse doktor muayenesi, bağırsak enfeksiyonunu apandisit gibi cerrahi nedenlerden ayırmaya yardım eder.

Kabızlıkta sert veya seyrek dışkılama, tuvalette zorlanma ve dışkılama sonrası hafifleyen karın ağrısı öne çıkar. Dışkı bağırsakta biriktiğinde ağrı bazen sağ alt karında hissedilir ve apandisite benzeyebilir. Ağrı giderek artıyorsa ya da kusma ve ateş ekleniyorsa kabızlık açıklaması yeterli kalmaz.

Boğaz ve solunum yolu enfeksiyonlarında karın ağrısına ateş, öksürük, burun akıntısı veya boğaz ağrısı eşlik edebilir. İdrar yolu enfeksiyonunda idrar yaparken yanma, sık idrara çıkma, kötü kokulu idrar veya ateş görülebilir. Bu enfeksiyonlar karın ağrısıyla ilişkili olabilir, ağrının mutlaka bağırsaklardan gelmesi gerekmez.

Çocuklarda karın ağrısının sık nedenleri arasında bu dört grup öne çıkar, ağrının şekli ve eşlik eden belirtiler, hangi gruba yaklaşıldığını daha hızlı gösterir.

Apandisit ve Diğer Cerrahi Nedenler

Karın ağrısıyla başvuran çocukların yaklaşık %1-8’inde cerrahi tedavi gerekir. Cerrahi gereken vakaların %67,5’ini akut apandisit oluşturur. Apandisit ağrısı çoğunlukla göbek çevresinde başlar ve saatler içinde sağ alt karına yerleşir. İştahsızlık, ateş ve kusma eşlik edebilir, ancak her çocukta bu belirtilerin tamamı görülmez. Küçük çocuklar ağrının yerini anlatmakta zorlanabilir.

Ağrı sağ alt karında belirginleşiyor, hareketle artıyor ve ateş ya da kusma eşlik ediyorsa aynı gün çocuk acil servisine başvurmak gerekir. Özellikle apandisit şüphesinde ultrasonografi çoğunlukla ilk görüntüleme yöntemidir, bilgisayarlı tomografi radyasyon içerdiği için ilk seçenek değildir.

Doktor çocuğun karnını muayene ederken görülüyor

Dört-on aylık bebeklerde bağırsaklardan bir bölümün yanındaki bölümün içine girmesi, bağırsak tıkanıklığına yol açabilir. Bu duruma invajinasyon denir. Ağrı sürekli olmak yerine aralıklarla gelir, bebek bir anda şiddetle kıvranır, ardından kısa süreli sakinleşebilir.

Tekrarlayan sancılara kusma veya kanlı dışkı eşlik ederse acil değerlendirme gerekir. Bebek kısa süreliğine sakinleşse bile bu durum düzelme anlamına gelmez. Gaz ve dışkı çıkaramama, karında belirgin şişlik ve kusma birlikte olduğunda da bağırsak tıkanıklığı düşünülür, böyle bir tabloda evde müshil vermek ya da beklemek yerine acil yardım gerekir.

Acil Değerlendirme Gerektiren Belirtiler

Karın ağrısının niteliği kısa sürede değişiyor, çocuk belirgin biçimde kötüleşiyor veya sıvı alamıyorsa basit bir enfeksiyon ya da kabızlık açıklaması yeterli kalmayabilir. Aciliyet, tek bir belirtiden çok belirtilerin birlikte görülmesiyle artar.

Kusma ve Makattan Kanama

Tekrarlayan kusma, özellikle sıvı alamama, şiddetli ağrı, belirgin kötüleşme veya susuzluk bulguları eşlik ediyorsa acil değerlendirme gerektirir. Kusma basit mide-bağırsak enfeksiyonlarında da görülebilir, bu nedenle tek başına her durumda acil bir hastalık anlamına gelmez.

Makattan kanama tekrarlıyor veya artıyorsa ya da kanamaya şiddetli ağrı, kusma veya genel durumda kötüleşme eşlik ediyorsa çocuk acil servisine başvurmak gerekir. Aralıklarla gelen şiddetli sancıyla birlikte kanlı dışkı, invajinasyonu düşündürür.

İshal Sırasında Değişen Ağrı

İshal cerrahi bir nedeni dışlamaz. İshal sürerken ağrı aniden farklılaşıyor, belirgin biçimde şiddetleniyor veya çocuk hareket etmekte zorlanıyorsa bağırsak enfeksiyonu dışında bir sorun gelişmiş olabilir. Ateş, kusma, karında şişlik veya kanama da eklenirse acil değerlendirme gerekir.

Uzayan ve Tekrarlayan Ağrı

Karın ağrısı en az iki ay sürüyor ve ayda en az dört kez tekrarlıyorsa kısa süreli bir mide enfeksiyonundan ayrı değerlendirilir. Bazı çocuklarda bu ağrı işlevsel mide ve bağırsak bozukluklarıyla ilişkili olabilir. Bağırsakta tıkanıklık veya iltihap gibi yapısal bir sorun bulunmasa bile ağrı gerçek olabilir ve okuldan uzak kalmaya, oyunlara katılamamaya, uyku bozukluğuna veya yemek düzeninin değişmesine yol açabilir.

Ağrının ne zaman başladığı, dışkılama ile değişip değişmediği ve günlük yaşamı nasıl etkilediği doktorun değerlendirmesini kolaylaştırır. Ağrı devam ediyor veya tekrarlıyorsa ya da günlük yaşamı etkiliyorsa çocuk doktoruna başvurmak gerekir. Kilo kaybı, gece uykudan uyandıran ağrı, sürekli kusma, dışkıda kan veya ateş varsa ağrıyı yalnızca işlevsel bir sorun olarak açıklamak yeterli değildir.

Ağrı Kesici ve Görüntüleme Seçimi

Uygun dozda parasetamol, hekim önerisiyle ve değerlendirmeyi geciktirmeden verilebilir, çoğunlukla karın zarına ait muayene bulgularını belirgin biçimde maskelemez. Opioid ağrı kesiciler ise yalnızca sağlık çalışanının önerisiyle kullanılmalıdır. Ağrının hafiflemesi, kusma, kanama, ateş veya kötüleşme gibi diğer belirtilerin değerlendirilmesine engel olmaz.

Cerrahi neden şüphesinde, özellikle apandisit düşünülüyorsa ultrasonografi çoğunlukla ilk görüntüleme yöntemidir. Ultrason radyasyon içermez ve apandisit ya da bazı bağırsak sorunları hakkında bilgi verebilir. Bilgisayarlı tomografi daha ayrıntılı görüntü sağlayabilir, ancak radyasyon nedeniyle ilk seçenek değildir ve ultrasonun yeterli olmadığı özel durumlarda doktor kararıyla kullanılır.

Belirti Kaydı

Karın ağrısının nedeni, ağrının kendisinden çok saatler içindeki değişimle anlaşılır, farklı hastalıklar benzer başlayabilir. Çocuğun genel görünümü, sıvı alımı ve hareket isteği de tablonun ağırlığı hakkında fikir verir. Ağrı başladığı andan itibaren saat, ateş, kusma, dışkı ve içebildiği sıvı miktarını aynı sayfaya yazmak, çocuk doktorunun değerlendirmesini hızlandırır.

Sık Sorulan Sorular

Karın ağrısıyla birlikte az miktarda kan görülürse ne yapılır?

Kanama tekrarlıyor veya artıyorsa, ayrıca şiddetli ağrı, kusma ya da genel durumda kötüleşme varsa çocuk acil servisinde değerlendirme gerekir. Tek seferlik ve az miktardaki kanama da çocuk doktoruna bildirilerek izlenmelidir.

İlk ultrason yeterli olmazsa apandisit şüphesinde ne olur?

İlk ultrason tanı için yeterli olmazsa doktor, muayene bulgularına ve çocuğun durumuna göre ultrasonu tekrarlayabilir veya başka bir görüntüleme yöntemi isteyebilir. Bu seçim çocuğun bulgularına göre değişir.

Bu yazıya tepkin ne?

0 Beğendim 0 Sevdim 0 Komik 0 Vay Be 0 Üzücü 0 Sinir