
Annenin beslenmesi anne sütünün protein, laktoz ve enerji miktarını çok az değiştirir. Yetersiz beslenmede vücut bu temel bileşenleri korumak için önce annenin depolarını kullanır. Sütün toplam yağ miktarı da büyük ölçüde sabit kalır, ancak beslenmedeki yağlar sütün yağ asidi yapısını değiştirebilir.
- 1. Öne Çıkanlar
- 2. Sütün Temel İçeriği ve Yağ Asitleri
- 3. Sütte Değişen Besinler
- 4. Emzirme Enerjisi ve Kısıtlı Diyetler
- 5. Aromalı Yiyecekler ve Gaz
- 6. D Vitamini, K Vitamini ve Süt Proteini
- 7. Beslenme Takibi
- 8. Sık Sorulan Sorular
- 8.1. Emzirmenin enerji ihtiyacı her annede aynı mıdır?
- 8.2. Süt veya süt ürünü tüketiminden sonra bebeğin dışkısı kanlı olursa ne yapılır?
Beslenme, sütün temel içeriğinden çok bazı vitaminlerin, minerallerin ve yağ asitlerinin düzeyini etkiler. Bu nedenle yeterli ve çeşitli beslenme, tek bir yiyeceği süt artırıcı olarak öne çıkarmaktan daha anlamlıdır.
Öne Çıkanlar
- Süt ürünlerini bırakmak, ancak bebekte buna uyan belirtiler varsa ve beslenme dengesi korunarak sağlık profesyoneliyle planlanır.
- Bebekte huzursuzluk veya dışkı değişikliği her seferinde aynı yiyecekten sonra görülüyorsa, rastgele yasak yerine belirtiler ile besin arasındaki ilişki ele alınır.
- Kişiye ve diyetin süresine göre değişmekle birlikte, çok düşük kalorili katı diyetler toplam süt miktarını azaltabilir, bu nedenle hızlı kilo kaybı yerine yeterli ve çeşitli beslenme öne çıkar.
- Aromalı bir besin bazı anne ve bebeklerde sütün tadını değiştirebilir, emmenin sürüp sürmediği bu farklılığa göre değişebilir.
Sütün Temel İçeriği ve Yağ Asitleri
Anne yeterince beslenemediğinde vücut, süt içindeki protein, laktoz ve enerjiyi korumaya çalışır. Bu koruma annenin kendi depolarından yapılır, sütün temel içeriği büyük ölçüde sabit kalırken annenin kilosu, enerjisi ve besin depoları daha hızlı azalabilir. Sütün miktarı ile içeriği aynı şey değildir. Süt temel besinleri taşımaya devam edebilir, ancak uzun süren yetersiz beslenme annenin halsiz kalmasına, bazı vitamin ve mineral depolarının azalmasına ve toplam süt üretiminin düşmesine yol açabilir.
Yağ konusunda da benzer bir ayrım vardır. Annenin günlük beslenmesi sütün toplam yağ miktarını çok değiştirmez, fakat balık, ceviz ve benzeri kaynaklardan gelen yağ asitleri sütün içindeki yağların türünü etkileyebilir. Beslenmeye eklenen omega-3 miktarı arttıkça anne sütündeki omega-3 oranı da değişebilir, bu değişim alınan miktara ve kişisel koşullara göre farklılık gösterir.

Dışarıda bebek emziren anne, besleyici anne sevgisini yansıtıyor.
Kısa süreli ve tek günlük beslenme değişiklikleri sütün temel yapısını genellikle bozmaz. Uzun süre çok az enerji ve çeşitsiz besinle beslenildiğinde ise anne depoları azalır ve süt üretimi düşebilir. Bu nedenle süt korunurken annenin enerji ve besin depoları tükenebilir.
Sütte Değişen Besinler
Bazı besinlerin süt düzeyi annenin yakın zamanda ne yediğine daha hızlı yanıt verirken bazıları büyük ölçüde sabit kalır. Bu ayrım, her vitamin için beslenmeyi aynı ölçüde artırmanın gerekmediğini gösterir:
| Besin grubu | Anne açısından sonuç |
|---|---|
| Omega-3 yağ asitleri | Yağ asidi alımı sütü etkiler |
| C ve B grubu vitaminleri | Düzenli beslenme eksikliği azaltır |
| İyot ve selenyum | Eksiklikte süte geçiş hızla azalabilir |
| Kalsiyum, demir, çinko, folat ve bakır | Yetersiz alım anne depolarını azaltır |
C vitamini ile B1, B2, B6 ve B12 vitaminlerinin süt düzeyi, annenin yakın zamanda aldığı besinlerden etkilenir. İyot ve selenyumda ise hem günlük beslenme hem de vücutta önceden oluşmuş depolar rol oynar, annede eksiklik varsa süte geçen miktar hızla azalabilir. Kalsiyum, demir, çinko, folat ve bakırın süt düzeyi günlük alımdan büyük ölçüde bağımsızdır, ancak yetersiz beslenme annenin bu depolarını azaltabilir.
Süt üretimini tek bir yiyeceğe bağlamak yerine yeterli ve çeşitli beslenme, süt üretimini destekleyen genel zemini oluşturur. Belirli bir yiyeceğin tek başına diğerlerinden üstün olduğu gösterilmemiştir.
Emzirme Enerjisi ve Kısıtlı Diyetler
Emzirme, annenin günlük enerji harcamasını yaklaşık 450-500 kilokalori artırabilir, gerçek ihtiyaç emzirme düzeyine, günlük hareketliliğe ve annenin vücut depolarına göre değişir. Bu enerji günlük besinlerden karşılanabildiği gibi gebelik sırasında oluşan vücut depolarından da gelebilir. Bu nedenle doğumdan sonra iştah, kilo ve yorgunluk aynı dönemde değişebilir.
Doğumdan sonra enerjiyi çok kısıtlayan katı diyetler, sütün kalitesinden önce toplam süt miktarını azaltabilir. Bu etki diyetin ne kadar sürdüğüne, alınan enerjiye ve emzirme durumuna göre değişir. Süt üretimini korumak için öğün atlatan veya bütün bir besin grubunu çıkaran düzenler yerine yeterli enerji ve farklı besin grupları gerekir. Hızlı kilo kaybı sırasında süt miktarı azalıyor, halsizlik artıyor ya da beslenme giderek daralıyorsa diyetin yeniden düzenlenmesi gerekir.

Avokado, marul, kiraz domates ve limon dilimiyle servis edilen lezzetli ızgara somon.
Süt üretimini artırdığı düşünülen tek bir yiyeceğin özel bir üstünlüğü gösterilmemiştir. Çeşitli beslenme, hem annenin enerji ve besin depolarını destekler hem de sütün bazı bileşenleri için gereken kaynakları sağlar.
Aromalı Yiyecekler ve Gaz
Sarımsak, vanilya ve nane gibi aromatik bileşenler bazı koşullarda anne sütüne geçerek tadını değiştirebilir. Bu geçişin belirginliği, tüketilen besinin türüne ve miktarına, ayrıca anne ile bebeğin özelliklerine göre değişir. Bazı bebekler tattaki değişikliğe tepki verirken bazıları emmeye aynı şekilde devam eder.
Kuru baklagil, lahana ve brokolinin annede oluşturduğu gaz genellikle anne sütüne gaz olarak geçmez. Annede karın şişkinliği olması, bebeğin süt yoluyla aynı gazı aldığı anlamına gelmez. Bununla birlikte bazı bebekler başka nedenlerle huzursuzlanabilir, gaz şikâyetini yalnızca annenin yediği yiyeceğe bağlamak doğru olmaz.
Bebekte huzursuzluk, kusma, dışkıda belirgin değişiklik veya emme sırasında tekrarlayan sorunlar varsa durum annenin kendi gazından ayrı ele alınır. Belirli bir yiyecekle belirti arasında her tüketimde tekrarlanan bir ilişki varsa bu ilişki not edilir ve beslenme kısıtlaması sağlık profesyoneliyle planlanır. Tek bir besini rastgele çıkarmak annenin öğünlerini daraltabilir ve gereksiz besin eksikliği yaratabilir.
D Vitamini, K Vitamini ve Süt Proteini
Anne iyi beslense bile anne sütü yenidoğanın D vitamini ihtiyacını tek başına karşılamaz. Bebeklere ilk haftadan itibaren günlük 400 IU D vitamini desteği verilir, bu destek annenin D vitamini içeren yiyecekleri artırmasının yerine geçmez.
Anne sütü yenidoğanın K vitamini ihtiyacını da tek başına karşılamaz. Doğumda uygulanan K vitamini desteği, annenin beslenmesinden ayrı bir koruyucu uygulamadır.
İnek sütü ve süt ürünlerinde bulunan beta-laktoglobulin gibi proteinler anne sütüne geçebilir. Duyarlı bazı bebeklerde bu proteinler besin proteini intoleransına bağlı belirtileri tetikleyebilir, ancak her huzursuzluk süt ürünleriyle açıklanmaz.
Bebekte bu duruma uyan belirtiler varsa annenin süt ürünlerini kendiliğinden kesmesi yerine sağlık profesyoneliyle plan yapılır. Böyle bir plan, hangi besinin ne kadar süre çıkarılacağını ve belirtilerin nasıl izleneceğini belirler. Süt, yoğurt ve peynirin rastgele bırakılması annenin kalsiyum ve enerji alımını azaltabilir, belirti yoksa geniş kapsamlı yasaklar uygulanmaz.
Beslenme Takibi
Anne sütündeki bazı bileşenler beslenmeyle değişse de annenin enerji ve besin depoları da bu dönemde yakından etkilenir. Besin kısıtlaması başladığında, çıkarılan yiyeceğin yerine konacak seçenekleri aynı hafta aile hekimi veya beslenme uzmanıyla belirlemek yeter.
Sık Sorulan Sorular
Emzirmenin enerji ihtiyacı her annede aynı mıdır?
Emzirmenin ek enerji ihtiyacı emzirme düzeyine, annenin günlük hareketine ve vücudundaki enerji depolarına göre değişir. Sütün miktarı arttıkça enerji harcaması da artabilir, ancak bu değişim her annede aynı olmaz.
Süt veya süt ürünü tüketiminden sonra bebeğin dışkısı kanlı olursa ne yapılır?
Kanlı dışkı, belirgin kusma ya da yaygın egzama tekrarlıyorsa süt proteini intoleransı olasılığı için çocuk doktoruna başvurmak gerekir. Bu belirtiler yoksa süt ürünlerini kendiliğinden kesmek annenin beslenmesini gereksiz yere daraltabilir.




